Home       Disclaimer & Copyright       Over deze website       Sitemap       HONGS Mobiel       Contact       Links
Home Historisch Overzicht Nederlandse GezelschapsSpellen

HONGS verhuist per 1 maart en kan rond die periode af en toe onbereikbaar zijn.
Ook kan het langer duren voordat op uw meldingen wordt gereageerd.
 

Zoektips voor 'Vrij zoeken'
  • Laat algemene woorden als 'het', 'een', 'de' etc. weg.
  • Er kan ook een uitgever, reeks, auteur, jaartal enz. worden meegeven, b.v. Disney Jumbo 1950.
  • Incomplete zoekwoorden zijn toegestaan. Disn Jumb geeft het zelfde resultaat als Disney Jumbo.
  • Splits woorden, b.v. sport  wedstrijd i.p.v. sportwedstrijd.
  • Plaats uw zoekopdracht tussen aanhalingstekens om exact daarop te zoeken, b.v. "koninklijk huis".
  • Het zoeken toont alleen resultaten die álle zoekwoorden bevatten (AND).
  • Bij een ingave van 3 of meer letters zal geprobeerd worden op basis daarvan al een aantal suggesties te tonen.
Vrij zoeken:   
 Zoek ook in
 omschrijving
De omschrijving is de tekst die beneden de foto's staat. Vink het hokje aan om die mee te nemen in de zoekopdracht. Als het zoekwoord daarin wordt gevonden wordt het geel gemarkeerd in de omschrijving.
Resultaten die één of meer van de hier opgegeven woorden bevatten zullen worden uitgesloten.

Plaats combinaties van woorden tussen aanhalingstekens om die exacte combinatie uit te sluiten, b.v. "koninklijk huis".
Zonder de  woorden:               
Zoeken op speciale velden, zoals Uitgever, Reeks e.d.:
  • Het zoeken toont alleen resultaten die aan álle zoekcretieria voldoen (AND).
  • Let op eerdere selecties in de velden. Wis ze zonodig eerst.
  • Selectie van b.v. een Uitgever leidt automatisch tot een filtering van b.v. Reeksnamen die daarmee gecombineerd kunnen worden.
Spelnamen zijn de algemeen gangbare namen voor een bepaald soort spel, b.v. Ganzenbord of Halma. Dit is dus niet altijd gelijk aan de titel op de doos. Op titel kan wel gezocht worden in het Vrij zoeken veld.

Onder Reeks vallen items die in een serie zijn uitgegeven. Ook vindt men hier themagroepen of andere groeperingen, zoals b.v. Koninklijk Huis of Curiosa.
Uitgever: 
   
  Spelnaam: 
   
  Reeks/Thema: 
   
  Auteur: 
   
Zoeken op jaartallen:
  • Vul alleen het VANAF jaar in om alle items te tonen vanaf dat jaar tot nu.
  • Vul zowel het VANAF jaar als het T/M jaar in om alle items te tonen uit de tussenliggende periode (incl. items uit de ingevulde jaartallen zelf).
  • Vul alleen het T/M jaar in om alle items te tonen tot en met dat jaar en ouder.
Jaar vanaf:     t/m:     Index Nr:  Zoeken op Index Nr:

Elk item heeft een index nummer dat boven in de colofon van het item te vinden is. Indien U het nummer reeds kent kunt U dat invullen.
Deze optie wist automatisch alle andere zoekvelden.
     


   
  001 002 003 004 005 006 007 008 009 010
Nationaal  [197]
15950
Spel verbeeldende de historie van Holland
Jaar:
1738
Uitgevers / Fabrikanten:
Langewegh
Van Balen

Algemene spelnamen:
Ganzenbord
Behoort tot reeksen:
Ganzenbord Imitaties
Nationaal
Speelprenten

Afmetingen:
72 x 50,5 cm


 
Uitgave Langewegh / Van Balen. Zelfde spel als Index nr 16319 maar het aantal medaillons is bij deze eerste editie 70.
Onder dezelfde titel verscheen een uitgebreid 550 pagina's tellende boek over de vaderlandse historie (foto 2) als uitweiding bij het ganzenbordspel dat de geschiedenis van de Republiek vanaf het begin van de Opstand tot en met de Vrede van Utrecht tot onderwerp had. Zo bijvoorbeeld nummer 20:
'Prins Maurits telt dubbelt om zyne overwinningen, en ontfangt een van ieder tot bescherming van den Staat: maar hy set een op no. 28 en een op no. 29 om dat hij Barnevelt heeft doen onthoofden, en de Groot in de gevangenis zetten'
De pot staat op nummer 70:
'Het Jubeljaar van de Utrechtsche Vreede trekt de Pot, om dat deeze Vreede, hoewel in zig zelfs nadeelig, door deszelfs langduurigheid zeer voordeelig is geworden voor den Staat'
Het boek wordt voorafgegaan door een spelverklaring:
Verklaringe van het spel, verbeeldende door gedenk-penningen de geheele historie der Vereenigde Nederlanden. En in het korte al het geen aanmerkelyk in dezelve is voorgevallen, sedert de overgifte door keyzer Karel de V van deeze landen Ao 1555 aan zyn zoon Philippus de II tot op de Vreede van Utrecht 1713. 's-Gravenhage 1751.

Foto 1: Buijnsters

* * *

16319
Spel verbeeldende de historie van Holland
Jaar:
1770 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Adam Meyer
Algemene spelnamen:
Ganzenbord
Behoort tot reeksen:
Ganzenbord Imitaties
Nationaal
Speelprenten

Afmetingen:
69,5 x 51 cm


 
Zelfde spel als Index nr 15950 maar het aantal medaillons is hier uitgebreid tot 79.
Onder dezelfde titel verscheen een uitgebreid 550 pagina's tellende boek over de vaderlandse historie (foto 2) als uitweiding bij het ganzenbordspel dat de geschiedenis van de Republiek vanaf het begin van de Opstand tot en met de Vrede van Utrecht tot onderwerp had. Zo bijvoorbeeld nummer 20:
'Prins Maurits telt dubbelt om zyne overwinningen, en ontfangt een van ieder tot bescherming van den Staat: maar hy set een op no. 28 en een op no. 29 om dat hij Barnevelt heeft doen onthoofden, en de Groot in de gevangenis zetten.'
Het boek wordt voorafgegaan door een spelverklaring:
Verklaringe van het spel, verbeeldende door gedenk-penningen de geheele historie der Vereenigde Nederlanden. En in het korte al het geen aanmerkelyk in dezelve is voorgevallen, sedert de overgifte door keyzer Karel de V van deeze landen Ao 1555 aan zyn zoon Philippus de II tot op de Vreede van Utrecht 1713. 's-Gravenhage 1751.

Foto 1: Collectie Piet Bénard, Glerum veilingcatalogi 2003 (toestemming voor publicatie gegeven aan F. Horn door Glerum).

* * *

8692
Het Vaderlandsch Werpspel
Jaar:
1786
Uitgevers / Fabrikanten:
Verlem
Algemene spelnamen:
Uilenspel
Uilenbord
Vaderlandsch Werpspel

Behoort tot reeksen:
Speelprenten
Nationaal

Auteurs / Designers:
Vortman, J.
Voorman, J.

Afmetingen:
56 x 38,5 cm


 
Kopergravure In kleur. Gesigneerd "J. Voorman invenit" (links) en rechts "J. Verlem excudit", vrij vertaald: J. Voorman vond het uit en J. Verlem produceerde het. In het midden de "Generaliteitskas" met 7 sloten en het wapen van Holland en er omheen 20 medaillons.
Onder op de rand "Te Amsterdam by J. VERLEM, Boekverkooper in de Warmoesstraat".

* * *

16662
Het Vaderlandsch Werpspel
Jaar:
1786
Uitgevers / Fabrikanten:
Verlem
Algemene spelnamen:
Uilenspel
Uilenbord
Vaderlandsch Werpspel

Behoort tot reeksen:
Speelprenten
Nationaal

Auteurs / Designers:
Vortman, J.
Voorman, J.

Afmetingen:
56 x 38,5 cm
Nummer(s):
RP-P-OB-85.464


 
In zwart-wit. Gesigneerd links J. Voorman invenit en links J. Verlem excudit. In het midden de "Generaliteitskas" met 7 sloten en het wapen van Holland en er omheen 20 medaillons. Tekst onderaan: "Te Amsterdam, by J. VERLEM, 1786".

Collectie Rijksmuseum Amsterdam RP-P-OB-85.464

* * *

16661
Het Vaderlandsch Werpspel
Jaar:
1786
Uitgevers / Fabrikanten:
Verlem
Algemene spelnamen:
Uilenspel
Uilenbord
Vaderlandsch Werpspel

Behoort tot reeksen:
Speelprenten
Nationaal

Auteurs / Designers:
Vortman, J.
Voorman, J.

Afmetingen:
56 x 38,5 cm
Nummer(s):
RP-P-OB-85.465


 
In zwart-wit met kader. Alleen gesigneerd J. Vortman in het midden. In het midden de "Generaliteitskas" met 7 sloten en het wapen van Holland en er omheen 20 medaillons. Tekst onderaan: "Te Amsterdam, by J. VERLEM, 1786".

Collectie Rijksmuseum Amsterdam RP-P-OB-85.465

* * *

16311
Het Vaderlandsch Werpspel
Jaar:
1786
Uitgevers / Fabrikanten:
Verlem
Algemene spelnamen:
Uilenspel
Uilenbord
Vaderlandsch Werpspel

Behoort tot reeksen:
Speelprenten
Nationaal

Auteurs / Designers:
Vortman, J.
Voorman, J.

Afmetingen:
56 x 38,5 cm


 
Kopergravure In kleur. Gesigneerd "J. Voorman invenit" (links) en rechts "J. Verlem excudit", vrij vertaald: J. Voorman vond het uit en J. Verlem produceerde het. In het midden de "Generaliteitskas" met 7 sloten en het wapen van Holland en er omheen 20 medaillons.
Zonder tekst in de onderste rand.

* * *

16312
Het Vaderlandsch Werpspel
Jaar:
1786
Uitgevers / Fabrikanten:
Verlem
Algemene spelnamen:
Uilenspel
Uilenbord
Vaderlandsch Werpspel

Behoort tot reeksen:
Speelprenten
Nationaal

Auteurs / Designers:
Vortman, J.
Voorman, J.

Afmetingen:
56 x 38,5 cm


 
Ingekleurd met kader. Tweemaal gesigneerd "J. Voorman, inven." (links) en J. Vortman (midden), vertaald: J. Voorman vond het uit. In het midden de "Generaliteitskas" met 7 sloten en het wapen van Holland en er omheen 20 medaillons. Tekst onderaan: "Te Amsterdam, by J. VERLEM, 1786".

Collectie Eric van Waarden (voorheen collectie Piet Bénard)

* * *

8579
Vaderlandsch Historiespel
Jaar:
1787
Uitgevers / Fabrikanten:
Keyzer
Vermandel

Algemene spelnamen:
Ganzenbord
Behoort tot reeksen:
Speelprenten
Ganzenbord Imitaties
Nationaal

Auteurs / Designers:
Bendorp, H
Afmetingen:
50 x 59,5 cm


 
Voorstellingen en portretten uit de vaderlandsche geschiedenis, beginnend met de komst der Batavieren en ein-
digende met de afbeelding van de Kweekschool voor de Zeevaart. Gravure met adres van H. Keyzer en W. Vermandel te Amsterdam.
Bij het spel horen voorts:
a) Verklaaring van het vaderlandsch historiespel. Te Amsteldam, by H. Keyzer en W. Vermandel (22 blz.)
b) Speelregels en onderrichting in het vaderlandsche historiespel, voor de Nederlandsche jeugd. Te Amsterdam bij Hendrik (1 vel)

Foto 1: Collectie Eric van Waarden
Foto 2: Giochi dell'Oca
Foto 3: Zwiggelaar Auctions



* * *

16274
Neerlands Staatkundich Werpspel
Jaar:
1788
Uitgevers / Fabrikanten:
Onbekend
Algemene spelnamen:
Werpspel
Uilenspel
Uilenbord

Behoort tot reeksen:
Speelprenten
Nationaal

Afmetingen:
43 x 52 cm (open)


 
Variant op het Uilenspel. Bij het spel, dat opgeborgen kan worden in een enveloppe (zie foto 2, onder), hoort een "Verklaaring" (foto 2 linksboven) en een "Noodig nader bericht omtrent de Verklaaring" (foto 3).

In gesloten toestand staat onder de titel Le Sage ten Broek (foto 2 rechtsboven). Bij het openslaan staat hij eerst als vrijcorporist, vervolgens half uitgekleed en tenslotte, als je de prent tegen het licht houdt, wordt hij door de duivel opgehangen. Op het speelbord staan verkleind 21 bekende prenten. De prenten bij de winnende nummers betreffen voorstellingen van "goede" maatregelen van het stadhouderlijk bewind. Die bij de verliezende nummers betreft patriotten die zwart gemaakt worden. De nummers 31, 32, 33, 34, 36: (Het loon van alle oproerkraaiers) zijn de openslaande figuren en het transparant op Le Sage ten Broek. Op de voorzijde een gedicht van 8 regels "Gooit zo gij gooit, Oranje Boven enz."

Foto 1, 3 en achtergrondinfo: Coda museum Gelderland
Foto 2: Collectie Piet Bénard, Glerum veilingcatalogi 2003 (toestemming voor publicatie gegeven aan F. Horn door Glerum).

* * *

9280
Staatkundig Werp-Spel
Jaar:
1788
Uitgevers / Fabrikanten:
Onbekend
Algemene spelnamen:
Werpspel
Uilenspel
Uilenbord

Behoort tot reeksen:
Speelprenten
Nationaal

Afmetingen:
43 x 52 cm (open)
Nummer(s):
RP-P-OB-201.593


 
Variant op het Uilenspel. Bij het spel, dat opgeborgen kon worden in een enveloppe, hoort een "Verklaaring" (foto 2, afm. 44,5 x 52,5 cm).
In gesloten toestand staat onder de titel Le Sage ten Broek (zie ook Index Nr 16274). Bij het openslaan staat hij eerst als vrijcorporist, vervolgens half uitgekleed en tenslotte, als je de prent tegen het licht houdt, wordt hij door de duivel opgehangen. Op het speelbord staan verkleind 21 bekende prenten. De prenten bij de winnende nummers betreffen voorstellingen van "goede" maatregelen van het stadhouderlijk bewind. Die bij de verliezende nummers betreft patriotten die zwart gemaakt worden. De nummers 31, 32, 33, 34, 36: (Het loon van alle oproerkraaiers) zijn de openslaande figuren en het transparant op Le Sage ten Broek. Op de voorzijde een gedicht van 8 regels "Gooit zo gij gooit, Oranje Boven enz."

Foto 1: Geheugen van Nederland
Foto 2: Collectie Rijksmuseum, RP-P-OB-201.593

* * *

16642
Vaderlandsch Geschiedenisspel
Jaar:
1795 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Onbekend
Algemene spelnamen:
Ganzenbord
Behoort tot reeksen:
Speelprenten
Ganzenbord Imitaties
Nationaal


 
Met in vakje 70 een vermelding van het jaartal 1795 (MDCCXCV), hetgeen doet veronderstellen dat dit spel op of direct ná dat jaar zal zijn uitgegeven. Vermoedelijk horen bij het spel nog extra attributen, zoals vraagkaartjes.

Collectie Fred Horn (v.h. collectie Bénard), Vlaams Spellenarchief te Brugge (picture by A. Seville)

* * *

10517
Nieuw Historie Spel van Nederland
Jaar:
1815
Uitgevers / Fabrikanten:
Moolenijzer
Algemene spelnamen:
Ganzenbord
Behoort tot reeksen:
Speelprenten
Ganzenbord Imitaties
Nationaal

Afmetingen:
54,5 x 43 cm
Nummer(s):
RP-P-OB-77.764


 
70 vakken, ieder voorzien van een illustratie van een geschiedkundig feit, te beginnen met 'de aankomst der Batavieren' 100 voor Chr. en eindigend met 'Algemeene Vrede' in 1815.
de vierde druk uit 1845 van het bijbehorende boek op foto 3 is volledig in te zien op http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202008

Foto 1: Collectie Rijksmuseum Amsterdam RP-P-OB-77.764
Foto 2,3: Collectie Speelgoedmuseum Deventer
Foto 5: Collectie Eric van Waarden

* * *

8580
Vaderlandsch Reisspel voor de Nederlandsche Jeugd
Jaar:
1819
Uitgevers / Fabrikanten:
Mortier
Algemene spelnamen:
Ganzenbord
Behoort tot reeksen:
Speelprenten
Ganzenbord Imitaties
Nationaal

Afmetingen:
59 x 46 cm
Nummer(s):
RP-P-1923-283


 
Collectie Rijksmuseum Amsterdam RP-P-1923-283

* * *

7998
Historie Spel
Jaar:
1873
Uitgevers / Fabrikanten:
Brandenburgh
Algemene spelnamen:
Ganzenbord
Behoort tot reeksen:
Speelprenten
Ganzenbord Imitaties
Nationaal

Afmetingen:
67 x 55 cm


 
In de spiraal allerlei gebeurtenissen uit de Nederlandse historie tussen 1543 en 1872.

Foto 3: Collectie Piet Bénard, Glerum veilingcatalogi 2003 (toestemming voor publicatie gegeven aan F. Horn door Glerum).

* * *

17113
Wilhelmina Spel
Jaar:
1898 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Zelfbouw
Algemene spelnamen:
Wilhelmina
Behoort tot reeksen:
Curiosa
Nationaal
Koningshuis


 
Ingelijste, zelfgemaakte prent met in kruisvorm aangebrachte verknipte postzegels uit reeksen rond 1900. In het midden en op foto 2 een jeugdfoto van Wilhelmina uit ca 1885 met er omheen Wilhelmina in 1898 (links op de prent en ook foto 3), Prins Hendrik (rechts), en Koningin Emma met Willem III (onder en foto 4) rond 1900. Waarschijnlijk is de prent gemaakt ter gelegenheid van de 18e verjaardag van Wilhelmina in 1898, waarbij zij Koningin werd.
Weliswaar voorzover is te zien niet echt een 'spel' maar de vermelding 'spel' op de prent en de algehele vormgeving was toch zodanig fraai dat ik het wel de moeite waard vond deze in de HONGS catalogus op te nemen.

* * *

13732
Oranje Quartet Ons Vorstenhuis
Jaar:
1900 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Sleijser
Algemene spelnamen:
Kwartet
Behoort tot reeksen:
Koningshuis
Nationaal

Afmetingen:
18,8 x 12,5 cm


 
Op het deksel de portretten van koningin Emma, prinses Wilhelmina en koning Willem III, de vader van Wilhelmina en echtgenoot van Emma. Willem III werd in de volksmond ook wel Koning Gorilla genoemd, wegens zijn levenshouding en levenswandel.
Mogelijk uitgegeven door Sleijser. Foto's 1,3 en 4 werden ter beschikking gesteld door Piet Hooijkamp. Foto 2 is van de collectie van Piet van der Vlugt.

* * *

10846
Prinses Juliana Geboorte Spel
Jaar:
1909
Uitgevers / Fabrikanten:
Van der Hout
Algemene spelnamen:
Ganzenbord
Behoort tot reeksen:
Ganzenbord Imitaties
Nationaal
Koningshuis

Auteurs / Designers:
Oudshoorn
Afmetingen:
62 x 50,5 cm


 
Met in de hoeken enige tafereeltjes in de tuinen van paleis Het Loo.

Foto 1,3-6: Collectie Eric van Waarden
Foto 2: Collectie Piet Bénard, Glerum veilingcatalogi 2003 (toestemming voor publicatie gegeven aan F. Horn door Glerum).

* * *

19291
Reis Door Nederland
Jaar:
1910 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Onbekend
Algemene spelnamen:
Ganzenbord
Behoort tot reeksen:
Ganzenbord Imitaties
Speelprenten
Nationaal

Afmetingen:
48,5 x 62,5 cm


 
Foto's: Atlas van Stolk

* * *

18214
Geschiedenis van Belgie
Jaar:
1911 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Kindervriend
Algemene spelnamen:
Ganzenbord
Behoort tot reeksen:
Ganzenbord Imitaties
Speelprenten
Nationaal


 
Met bovenin de prent de teksten: Al Spelende Leert Men - Geschiedenis van Belgie - Eendracht Maakt Macht - Gezelschapspel van de Kindervriend.
Bijlage bij het weekblad "De Kindervriend", een geïllustreerd weekblad voor de jeugd dat in Belgie werd uitgegeven van 1911 tot 1940. De prent toont in chronologische volgorde belangrijke gebeurenissen en personen uit de Belgische geschiedenis. Op vakje 59 en 60 respectievelijk de portretten van Leopold I en Leopold II. Die laatste regeerde van 1865 tot 1909, terwijl zijn opvolger Albert I niet word getoond op de prent. E.e.a. doet vermoeden dat deze prent in één van de eerste jaargangen van De Kindervriend kan hebben gestaan, mogelijk de eerste jaargang.

Foto 1: Collectie Eric van Waarden
Foto 2: Collectie Speelvogel (www.toycollector.be)

* * *

82
Nationaal Kwartetspel
Jaar:
1913
Uitgevers / Fabrikanten:
Onbekend
Algemene spelnamen:
Kwartet
Behoort tot reeksen:
Nationaal
Auteurs / Designers:
Been, Johan H.


 
In 1913 bij de viering van de 100 jarige Onafhankelijkheid van Nederland verscheen de 1ste druk van dit kwartetspel. Inhoud: 48 kaarten (12 kwartetten).

* * *


Sitemap |  Disclaimer & Copyright |  Over deze website |  Contact |  Links