Home       Disclaimer & Copyright       Over deze website       Sitemap       HONGS Mobiel       Contact       Links
Home Historisch Overzicht Nederlandse GezelschapsSpellen

HONGS verhuist in maart en kan in die periode af en toe onbereikbaar zijn.
Ook kan het langer duren voordat op uw meldingen wordt gereageerd.
 

Zoektips voor 'Vrij zoeken'
  • Laat algemene woorden als 'het', 'een', 'de' etc. weg.
  • Er kan ook een uitgever, reeks, auteur, jaartal enz. worden meegeven, b.v. Disney Jumbo 1950.
  • Incomplete zoekwoorden zijn toegestaan. Disn Jumb geeft het zelfde resultaat als Disney Jumbo.
  • Splits woorden, b.v. sport  wedstrijd i.p.v. sportwedstrijd.
  • Plaats uw zoekopdracht tussen aanhalingstekens om exact daarop te zoeken, b.v. "koninklijk huis".
  • Het zoeken toont alleen resultaten die álle zoekwoorden bevatten (AND).
  • Bij een ingave van 3 of meer letters zal geprobeerd worden op basis daarvan al een aantal suggesties te tonen.
Vrij zoeken:   
 Zoek ook in
 omschrijving
De omschrijving is de tekst die beneden de foto's staat. Vink het hokje aan om die mee te nemen in de zoekopdracht. Als het zoekwoord daarin wordt gevonden wordt het geel gemarkeerd in de omschrijving.
Resultaten die één of meer van de hier opgegeven woorden bevatten zullen worden uitgesloten.

Plaats combinaties van woorden tussen aanhalingstekens om die exacte combinatie uit te sluiten, b.v. "koninklijk huis".
Zonder de  woorden:               
Zoeken op speciale velden, zoals Uitgever, Reeks e.d.:
  • Het zoeken toont alleen resultaten die aan álle zoekcretieria voldoen (AND).
  • Let op eerdere selecties in de velden. Wis ze zonodig eerst.
  • Selectie van b.v. een Uitgever leidt automatisch tot een filtering van b.v. Reeksnamen die daarmee gecombineerd kunnen worden.
Spelnamen zijn de algemeen gangbare namen voor een bepaald soort spel, b.v. Ganzenbord of Halma. Dit is dus niet altijd gelijk aan de titel op de doos. Op titel kan wel gezocht worden in het Vrij zoeken veld.

Onder Reeks vallen items die in een serie zijn uitgegeven. Ook vindt men hier themagroepen of andere groeperingen, zoals b.v. Koninklijk Huis of Curiosa.
Uitgever: 
   
  Spelnaam: 
   
  Reeks/Thema: 
   
  Auteur: 
   
Zoeken op jaartallen:
  • Vul alleen het VANAF jaar in om alle items te tonen vanaf dat jaar tot nu.
  • Vul zowel het VANAF jaar als het T/M jaar in om alle items te tonen uit de tussenliggende periode (incl. items uit de ingevulde jaartallen zelf).
  • Vul alleen het T/M jaar in om alle items te tonen tot en met dat jaar en ouder.
Jaar vanaf:     t/m:     Index Nr:  Zoeken op Index Nr:

Elk item heeft een index nummer dat boven in de colofon van het item te vinden is. Indien U het nummer reeds kent kunt U dat invullen.
Deze optie wist automatisch alle andere zoekvelden.
     

   Achtergrond over het Schimmelspel / Klok en Hamer

De 5 kaarten
in het spel

Het Klok en Hamer of Schimmelspel dankt zijn naam aan de afbeeldingen die worden gebruikt op de 5 kaarten die een rol spelen in het spel. Naast de kaarten bestaat het spel uit een 8-tal dobbelstenen, waarvan één met hamer en één met klok, en speelpenningen.

Algemeen wordt aangenomen dat het spel werd uitgevonden door de Weense kunsthandelaar Heinrich Friedrich Müller ergens aan het begin van de 19e eeuw (rond 1810). De vormgeving van het spel is in de loop der eeuwen nauwelijks veranderd, alhoewel aan het eind van de 19e eeuw bij sommige exemplaren de spelregels van het toch wel ingewikkelde spel enigzins werden vereenvoudigd, teneinde het ook aantrekkelijker te maken voor de jonge spelers.

Volgens Buijnsters is de oudste vermelding van het spel gevonden in een uitgave van de Amsterdamsche Courant van 1822. het betreft een spel van de Gebroeders Van Arum. Van dit spel zijn tot op heden nog geen exemplaren gevonden.

 


Een van de vroegste vermeldingen van het Klok- en Hamer, of Schimmelspel in de kranten


   
  01 02 03 04
Klok en Hamer  [73]
10631
Nieuw Schimmel Spel
Jaar:
1824
Uitgevers / Fabrikanten:
Gastman
Algemene spelnamen:
Klok en Hamer
Schimmelspel

Behoort tot reeksen:
Speelprenten
Auteurs / Designers:
Stoopendaal, Daniel Willem
Afmetingen:
40,5 x 33 cm
Nummer(s):
RP-P-OB-88.079
RP-P-OB-88.079A


 
Centraal een afbeelding van een man omringd door vijf compartimenten met afbeeldingen van een hamer, klok met hamer, man te paard (schimmel), huis en klok. Onderdeel van een groep van kinder- en gezelschapsspelen gedrukt in de periode ca. 1750-1850. Bij de prent behoort een apart blad met de spelregels (foto 3) met echtheidsverklaring gestempeld door de prentmaker en getekend door de drukker. Prijs: 25 cent. Afmeting 33,7 x 20,5 cm.
Lithografie, met de hand gekleurd

Foto 2,3: Collectie Rijksmuseum Amsterdam RP-P-OB-88.079, RP-P-OB-88.079A

* * *

17046
Klok en Hamer - Schimmelspel
Jaar:
1830 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Zender
Algemene spelnamen:
Klok en Hamer
Schimmelspel


 
Inscriptie in de klok: "Dort bij J.Z"

* * *

1879
Schimmel- Klok- en Hamerspel
Jaar:
1830 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Wijnhoven Hendriksen
Algemene spelnamen:
Klok en Hamer
Schimmelspel


 
SCHIMMEL-, KLOK- EN HAMERSPELGROOTE GEZELSCHAPPEN, eene nieuwe uitspanning voor kleine en groote gezelschappen.
Met vijf fraaije kaartprenten en acht dobbelsteenen, die tot het spel behooren.
 
De genoemde 8 dobbelstenen ontbreken.

* * *

9715
Glocke und Hammer - Klok en Hamer
Jaar:
1850 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Onbekend
Algemene spelnamen:
Klok en Hamer
Schimmelspel


 
Collectie V. Janitschek

* * *

3
Klok en Hamer
Jaar:
1850 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Onbekend
Algemene spelnamen:
Klok en Hamer
Schimmelspel


 
Foto's: Speelgoedmuseum Deventer

* * *

15206
Klok en Hamer
Jaar:
1850 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Onbekend
Algemene spelnamen:
Klok en Hamer
Schimmelspel


 


* * *

12150
Klok en Hamer of Schimmelspel
Jaar:
1858
Uitgevers / Fabrikanten:
Bom G. Theod.
Algemene spelnamen:
Klok en Hamer
Schimmelspel

Afmetingen:
17,5 x 12,5 cm


 


* * *

19331
Klok - En Hamer - Schimmelspel
Jaar:
1870
Uitgevers / Fabrikanten:
Kinder Courant
Algemene spelnamen:
Klok en Hamer
Schimmelspel

Behoort tot reeksen:
Speelprenten
Afmetingen:
33 x 21 cm


 
In Kinder Courant deel 19, 1870.

Foto: Paper & Optical Toys

* * *

7391
Klok en Hamer
Jaar:
1875 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Onbekend
Algemene spelnamen:
Klok en Hamer
Schimmelspel

Afmetingen:
9,5 x 14,5 cm


 
Collectie Stedelijk Museum Zutphen

* * *

7390
Klok- en Hamer- Of Schimmel-Spel
Jaar:
1875 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Onbekend
Algemene spelnamen:
Klok en Hamer
Schimmelspel

Afmetingen:
14 x 10 cm


 
Collectie Stedelijk Museum Zutphen

* * *

18335
Schimmelspel
Jaar:
1875 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Onbekend
Algemene spelnamen:
Klok en Hamer
Schimmelspel

Afmetingen:
14 x 8,5 cm


 


* * *

16897
Glocke und Hammer
Jaar:
1880 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Klee
Algemene spelnamen:
Klok en Hamer
Schimmelspel


 
Op het deksel de titel in Duits, Engels en Frans. Los bijgevoegde Nederlandse spelregels.
De klok toont de naam "Concordia".

* * *

19119
Klok en Hamer of Schimmelspel
Jaar:
1880 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Blazer en Metz
Algemene spelnamen:
Klok en Hamer
Schimmelspel

Nummer(s):
1822


 
No 1822. D. Blazer & Metz Rotterdam.

Foto's: Dick van Santen

* * *

10732
Klok en Hamer
Jaar:
1890 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
W en S B
Werner Schumann Berlin

Algemene spelnamen:
Klok en Hamer
Schimmelspel


 
Logo opdruk "W&S B", hetgeen staat voor Werner en Schumann Berlin, een Duitse fabrikant van spellen en gebruiksvoorwerpen in verband met schilderen (zie foto 3 die het logo toont; een palet met penselen) rond 1900.

* * *

13305
Klok en Hamer
Jaar:
1890 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
W en S B
Werner Schumann Berlin

Algemene spelnamen:
Klok en Hamer
Schimmelspel


 


* * *

15469
Klock en Hamer
Jaar:
1890 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
W en S B
Werner Schumann Berlin

Algemene spelnamen:
Klok en Hamer
Schimmelspel


 


* * *

13412
Klock en Hamer
Jaar:
1890 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
W en S B
Werner Schumann Berlin

Algemene spelnamen:
Klok en Hamer
Schimmelspel


 


* * *

9944
Klock en Hamer
Jaar:
1890 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
W en S B
Werner Schumann Berlin

Algemene spelnamen:
Klok en Hamer
Schimmelspel


 
De dobbelstenen en spelregels (los briefje) ontbreken. Op foto 3 de achterzijde van de kaarten die kennelijk ooit gebruikt werden om de score bij te houden. Op de deksel is één van de kaarten van het spel geplakt.
 
Collectie Fred Horn, Vlaams Spellenarchief te Brugge

* * *

17198
Klok en Hamer
Jaar:
1890 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
W en S B
Werner Schumann Berlin

Algemene spelnamen:
Klok en Hamer


 


* * *

14815
Klok en Hamer - Glocke und Hammer
Jaar:
1900
Uitgevers / Fabrikanten:
Spear
Algemene spelnamen:
Klok en Hamer
Schimmelspel


 
Uitgeversnaam boven het blauwe gedeelte op de doos. Met Nederlandse spelregels in et deksel geplakt.

* * *

   
  01 02 03 04
Klok en Hamer  [73]


Sitemap |  Disclaimer & Copyright |  Over deze website |  Contact |  Links