Home       Disclaimer & Copyright       Over deze website       Sitemap       HONGS Mobiel       Contact       Links
Home Historisch Overzicht Nederlandse GezelschapsSpellen

HONGS verhuist per 1 maart en kan rond die periode af en toe onbereikbaar zijn.
Ook kan het langer duren voordat op uw meldingen wordt gereageerd.
 

Zoektips voor 'Vrij zoeken'
  • Laat algemene woorden als 'het', 'een', 'de' etc. weg.
  • Er kan ook een uitgever, reeks, auteur, jaartal enz. worden meegeven, b.v. Disney Jumbo 1950.
  • Incomplete zoekwoorden zijn toegestaan. Disn Jumb geeft het zelfde resultaat als Disney Jumbo.
  • Splits woorden, b.v. sport  wedstrijd i.p.v. sportwedstrijd.
  • Plaats uw zoekopdracht tussen aanhalingstekens om exact daarop te zoeken, b.v. "koninklijk huis".
  • Het zoeken toont alleen resultaten die álle zoekwoorden bevatten (AND).
  • Bij een ingave van 3 of meer letters zal geprobeerd worden op basis daarvan al een aantal suggesties te tonen.
Vrij zoeken:   
 Zoek ook in
 omschrijving
De omschrijving is de tekst die beneden de foto's staat. Vink het hokje aan om die mee te nemen in de zoekopdracht. Als het zoekwoord daarin wordt gevonden wordt het geel gemarkeerd in de omschrijving.
Resultaten die één of meer van de hier opgegeven woorden bevatten zullen worden uitgesloten.

Plaats combinaties van woorden tussen aanhalingstekens om die exacte combinatie uit te sluiten, b.v. "koninklijk huis".
Zonder de  woorden:               
Zoeken op speciale velden, zoals Uitgever, Reeks e.d.:
  • Het zoeken toont alleen resultaten die aan álle zoekcretieria voldoen (AND).
  • Let op eerdere selecties in de velden. Wis ze zonodig eerst.
  • Selectie van b.v. een Uitgever leidt automatisch tot een filtering van b.v. Reeksnamen die daarmee gecombineerd kunnen worden.
Spelnamen zijn de algemeen gangbare namen voor een bepaald soort spel, b.v. Ganzenbord of Halma. Dit is dus niet altijd gelijk aan de titel op de doos. Op titel kan wel gezocht worden in het Vrij zoeken veld.

Onder Reeks vallen items die in een serie zijn uitgegeven. Ook vindt men hier themagroepen of andere groeperingen, zoals b.v. Koninklijk Huis of Curiosa.
Uitgever: 
   
  Spelnaam: 
   
  Reeks/Thema: 
   
  Auteur: 
   
Zoeken op jaartallen:
  • Vul alleen het VANAF jaar in om alle items te tonen vanaf dat jaar tot nu.
  • Vul zowel het VANAF jaar als het T/M jaar in om alle items te tonen uit de tussenliggende periode (incl. items uit de ingevulde jaartallen zelf).
  • Vul alleen het T/M jaar in om alle items te tonen tot en met dat jaar en ouder.
Jaar vanaf:     t/m:     Index Nr:  Zoeken op Index Nr:

Elk item heeft een index nummer dat boven in de colofon van het item te vinden is. Indien U het nummer reeds kent kunt U dat invullen.
Deze optie wist automatisch alle andere zoekvelden.
     


   
  001 002 003 004 005 006 007 008 009 010 011 012 013 014 015 016
Lotto (plaatjes)  [319]
19337
Nieuw Lotto Spel
Jaar:
1854
Uitgevers / Fabrikanten:
Kinder Courant
Algemene spelnamen:
Lotto (plaatjes)
Behoort tot reeksen:
Speelprenten
Afmetingen:
21 x 33 cm


 
In Kinder Courant deel 3, 1854. Bij het spel horen waarschijnlijk ook nog enige bladen met grotere legkaarten.

Foto: Paper & Optical Toys

* * *

16394
Het Nieuwste Lottospeel
Jaar:
1860 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Schulz
Algemene spelnamen:
Lotto (plaatjes)
Behoort tot reeksen:
Speelprenten
Afmetingen:
33,5 x 42,5 cm
Nummer(s):
30


 
Genummerd 30, 4-talig Duits, Engels, Frans en Nederlands. Gesigneerd "Sch. P & V.H.".

Foto 1: Stadsbibliotheek Haarlem
Foto 2-4: Collectie Eric van Waarden

* * *

14041
De Kleine Bosco
Jaar:
1880 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Onbekend
Algemene spelnamen:
Lotto (plaatjes)


 


* * *

19226
De Stoomtram Het echte Holl Tramwaijspel
Jaar:
1880 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Sleijser
Algemene spelnamen:
Lotto (plaatjes)
Behoort tot reeksen:
Spoorwegen


 
In 1879 legde de Nederlandsche Rhijn Spoorwegmaatschappij (NRS) de eerste stoomtramverbinding tussen Den Haag en Scheveningen aan.

Collectie Eric van Waarden

* * *

16
Het Echte Tramway Spel
Jaar:
1880 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Sleijser
Algemene spelnamen:
Tramway Spel
Lotto (plaatjes)

Behoort tot reeksen:
Spoorwegen


 
Inhoud: 12 wagons, 60 passagiers van alle natien, 12 conducteurs, 60 nommers, 12 conducteurs-billetten.
In de Kinder Courant Deel XXVIII 1879-1880 werd een bouwplaat gepubliceerd met dezelfde tramwagen die in dit spel wordt getoond. Zie foto's 5-7.              

Foto 4: Rudolf Rühle
Foto 5-7 Collectie Koninklijke Bibliotheek

* * *

12980
Lotto
Jaar:
1880 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Onbekend
Algemene spelnamen:
Lotto (plaatjes)


 


* * *

40
Het Echte Tramwayspel
Jaar:
1885 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Sleijser
Algemene spelnamen:
Tramway Spel
Lotto (plaatjes)

Behoort tot reeksen:
Spoorwegen


 
Foto 1,3,4,5,7,8: Collectie V. Janitschek
Foto 2: Speelgoedmuseum Deventer
Foto 6: Collectie Fred Horn, Vlaams Spellenarchief te Brugge

* * *

18173
Bloemen Lotto Een aangenaam gezelschapsspel met aardige verzen
Jaar:
1890 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Sala
Luxus Papier Berlin

Algemene spelnamen:
Lotto (plaatjes)
Behoort tot reeksen:
Flora en Fauna


 
Elk bloempje, hoe needrig en klein,
Spreekt zijn taal, zoo lieflijk rein;
Van vriendschap spreekt de anjelier-
O, dat zij steeds uw gaarde sier !


* * *

18
Op de bleek
Jaar:
1890 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Onbekend
Algemene spelnamen:
Lotto (plaatjes)


 


* * *

12
Tafeltje Dek U
Jaar:
1890 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Schmidt en Romer Leipzig
SR

Algemene spelnamen:
Lotto (plaatjes)
Afmetingen:
12,5 x 27,5 cm


 
Inhoud: 6 kartonnen verhoginkjes, die ieder een gedekte tafel voorstellen en een aantal kartonnen bordjes, waarop een gerecht is afgebeeld, alsmede kartonnen figuren van flessen en glazen.
Het Deventer Speelgoedmuseum meldt datering 1880.

Collectie Christine Sinninghe Damsté

* * *

10008
Tafeltje Dek U
Jaar:
1890 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Schmidt en Romer Leipzig
SR

Algemene spelnamen:
Lotto (plaatjes)


 
Inhoud: 6 kartonnen verhoginkjes, die ieder een gedekte tafel voorstellen en een aantal kartonnen bordjes, waarop een gerecht is afgebeeld, alsmede kartonnen figuren van flessen en glazen.

Foto's: Verzamelaar W. Jaspers Deurne

* * *

15480
Vlaggenspel
Jaar:
1890 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Sala
Luxus Papier Berlin

Algemene spelnamen:
Lotto (plaatjes)
Behoort tot reeksen:
Educatief
Militair / Oorlog
Scheepvaart


 
Lottospel met vlaggen van landen uit de gehele wereld. Mogelijk was dit lesmateriaal voor scholen. Het spel bestaat uit 6 kaarten van ca. 17,5x21,5 cm en 84 kaartjes van 3,5x4,5 cm met daarop een vlag van het betreffende land inclusief enige oorlogsvlaggen en een kleine toelichting.
 
Foto 1,2: Zwiggelaar Auctions
 

* * *

17073
De Kleine Huisvrouwen
Jaar:
1890 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Sala
Luxus Papier Berlin

Algemene spelnamen:
Lotto (plaatjes)
Afmetingen:
30 x 25 x 2 cm


 
Collectie Speelgoedmuseum Deventer

* * *

8796
Geillustreerd Briefkaartenspel
Jaar:
1895 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Onbekend
Algemene spelnamen:
Lotto (plaatjes)
Geillustreerd Briefkaartenspel

Behoort tot reeksen:
Steden


 
Soort Lotto spel waarbij de zwarte kaarten een stad vertegenwoordigen en de kleinere witte kaarten een straat of ander deel van die stad. De spelers moeten proberen als eerste hun kaart vol te krijgen (zie voorbeeld inzet rechtsboven op foto 4) met alle bijbehorende delen die door een 'postbode' worden uitgedeeld.
De kaarten tonen de volgende steden: Amsterdam. Rotterdam, 's Gravenhage, Zürich, Wien, Strassburg iE (im Elsass), Budapest, Genève, Bremen en Düsseldorf.
De datering van dit van oorsprong Duitse spel kan worden bepaald aan de hand van de rugzijde van de briefkaarten, die de opdruk Postkarte toont met een Reichspostzegel van het type zoals die werd gebruikt tussen 1889 en 1900. Verder komt op de afbeeldingen zo te zien nergens een auto voor. De eerste auto in Nederland stamt uit 1895 en het zal nog enige tijd geduurd hebben voordat de aantallen zodanig waren dat deze ook op briefkaarten voorkwamen. Een datering rond 1895 lijkt derhalve reëel.

Collectie Fred Horn, Vlaams Spellenarchief te Brugge

* * *

19246
Het mooiste Spel der Kinderen
Jaar:
1895 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Sala
Luxus Papier Berlin

Algemene spelnamen:
Lotto (plaatjes)
Afmetingen:
33 x 25 cm
Nummer(s):
4505


 
Tweetalige uitgave Nederlands/Deens. Het spel bestaat uit 6 kaarten waarin figuurtjes kunnen worden gestoken om het tafereel op te bouwen. Zes zwart-wit afbeeldingen tonen voorbeelden van het opgebouwde tafereel. De prenten tonen de volgende taferelen: AAN DE ZEE, IN DE BERGEN, OP DE BOERDERIJ, WINTERPRET, OOGSTEN OP DE BOERDERIJ, DE SMEDERIJ AAN HET MEER.

Het totale spel is niet geheel compleet. Als men de kleine plaatjes met de grote vergelijkt ziet men dat er hier en daar figuurtjes ontbreken. Kaart op foto 8 is de plaat die oorspronkelijk tegen de achterkant van het deksel is geplakt geweest en waar de kleine kaartjes in konden worden gestoken om te bewaren.

Collectie Fred Horn, Vlaams Spellenarchief te Brugge

* * *

18957
Nieuwste Prenten Lotery
Jaar:
1895 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Onbekend
Algemene spelnamen:
Lotto (plaatjes)


 
Het lotto bestaat uit 5 gelithografeerde platen en 45 bijbehorende plaatjes. Er zijn geen aanwijzingen van herkomst. Vermoedelijk Duits. De titel Nieuwste Prenten Lotery is opgeplakt. Datering vermoedelijk gezien de afbeeldingen van de Pruisische helm en vlag, en zeilschip op de voorplaat, tussen 1880 en 1900.

Collectie V. Janitschek

* * *

30
Het Automaten Spel
Jaar:
1897
Uitgevers / Fabrikanten:
Onbekend
Algemene spelnamen:
Lotto (plaatjes)


 
Dit spel werd in 1897 aangeboden in een advertentie in Roermond (zie foto 3)
Foto 1 en 2: Speelgoedmuseum Deventer

* * *

13792
Het Piano-Lotto
Jaar:
1897 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Leeuwen JW van
Algemene spelnamen:
Lotto (plaatjes)
Behoort tot reeksen:
Muziek
Educatief

Auteurs / Designers:
Sonnaville, L.A.G de


 
De auteur, Ludovicus Antonius Gijsbertus de Sonnaville ('s-Gravenhage 31-1-1837 - Katwijk 18-12-1914), was muziekpedagoog en zoon van Johan Anthony de Sonnaville, majoor der Jagers, en Maria Theresia van der Kun.
 
De Sonnaville voltooide zijn gymnasiale opleiding aan het internaat van de jezuïeten, het St. Willibrord-College te Katwijk a/d Rijn, om vervolgens van 1859 tot 1873 zijn opleiding als jezuïet af te ronden. In 1873 werd hij aangesteld als muziekleraar, koor- en orkestdirigent aan genoemd college; hier zou hij ook het grootste deel van zijn leven doorbrengen.
 
In de eerste jaren van deze carrière vond hij een nieuw systeem uit om het leren lezen van muziek van blad voor pianoleerlingen te vergemakkelijken. Dit systeem verwierf spoedig bekendheid in Nederland en wordt zelfs nu nog toegepast, echter zonder verwijzing naar de naam van De Sonnaville. Zijn systeem is gebaseerd op het z.g. 'tertslijnig muziekschrift' uit ca. 1025 door Guido van Arezzo, een stelsel van evenwijdige lijnen, die elk op zich zelf voorzien werden van een noot op, boven of onder de lijn, d.i. de omvang van een terts.
 
Uit dit principe ontstond in de loop der eeuwen de muzieknotatie voor toetsinstrumenten, bestaande uit een muzieklijnenstelsel voor de lagere tonen, vooral voor de linkerhand, en een stelsel, voor de hogere tonen, voor de rechterhand. Bij het leren muzieklezen door kinderen ontstonden moeilijkheden vanwege het combineren van noten met de daarbijhorende toetsen, vooral wanneer gebruik gemaakt werd van hulplijntjes boven en onder de systemen. Onbewust deed De Sonnaville de historie herleven doordat het muzieklijnenstelsel oorspronkelijk niet gedacht was als verdeeld over twee zelfstandige systemen, één voor de linker en één voor de rechterhand, maar als één systeem met zoveel lijnen als men wilde. Dit laatste bereikte De Sonnaville door tussen de twee systemen voor het pianospel één lijn te trekken, zodat de lage tonen regelmatig doorliepen naar de hogere en hoogste tonen. Op deze tussenlijn plaatste hij de centrale C-toon.
Aldus werd door De Sonnaville een 'piano-lottospel' ontworpen ter bevordering van het piano-onderricht voor kinderen. Bekende musici toonden destijds belangstelling voor dit piano-onderrichtsysteem, zoals Willem Kes, oprichter van het Concertgebouworkest, Willem Mengelberg en Simon van Milligen.
 
In de jaren 1890-1910 publiceerde De Sonnaville een twintigtal brochures waaronder Het Piano-Lotto of het systeem-De Sonnaville op de kinderkamer ter voorbereiding van vroegtijdig piano spelen, dat in 1897 te Leiden werd uitgegeven, en Beknopte verklaring van het systeem De Sonnaville (Leiden, 1901).
(bron: Biografisch Woordenboek van Nederland 2, Den Haag 1985)

In mei/juni 2012 werd in de Openbare Bibiotheek Amsterdam een tentoonstelling gehouden onder de naam "De kist van De Sonnaville". Hierbij werd ook een boekje van F. Verbeek (PDF) ter beschikking gesteld dat uitgebreid ingaat op de historie en methode van De Sonnaville. In het boekje treft men een verwijzing aan naar een door F. Verbeek verzamelde reeks foto's van de brochures en andere artikelen van De Sonnaville, waarvan foto 7 en 8 hierboven enige voorbeelden geven.

Fred Horn kreeg dit spel begin jaren '90 op een verzamelbeurs aangeboden door een handelaarster die het speciaal voor hem had achtergehouden omdat zij wist van zijn belangstelling in zowel muziek als spellen. De prijs was er dan ook wel naar, Fred meent zich te herinneren 90 à 100 gulden.
De dame schatte de ouderdom op eind 19e eeuw (hetgeen inderdaad correct is) en meende dat het dus al antiquarisch was en derhalve een voor dit object schappelijke prijs!
De Legkaarten zijn rechtsboven genummerd. In de doos zitten de nummers 4; 5; 6; en 7, elk met 3 kaarten.
Dat wordt in de spelregels uitgelegd omdat er 3 moeilijkheidsgraden zijn. De speler krijgt dus een kaart met nummer en een pianoklavier kaart plus een doosje Merken.  Het doosje met Noten bevat de af te roepen noot die moet worden gelegd. Zie verder de spelregels.
Het lijkt er dus op dat er meer kaartsoorten zijn geweest, minstens de nr’s 1; 2; 3 .
Meneer De Sonnaville eindigt zijn spelregels met: Voor het overige verwijs ik naar mijne verhandeling over „het Piano-Lotto of het Systeem-de-Sonnaville op de kinderkamer, ter voorbereiding van vroegtijdig piano spelen.”
 
Collectie Fred Horn, Vlaams Spellenarchief te Brugge

* * *

50
Neues Bilder Lotto - Prenten lotto
Jaar:
1900
Uitgevers / Fabrikanten:
Spear
Algemene spelnamen:
Lotto (plaatjes)


 
Foto's: Speelgoedmuseum Deventer

* * *

16844
Beelden Mozaiek Lotto
Jaar:
1900 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Sala
Luxus Papier Berlin

Algemene spelnamen:
Lotto (plaatjes)


 
Foto's: Buijnsters

* * *


Sitemap |  Disclaimer & Copyright |  Over deze website |  Contact |  Links