Home       Disclaimer & Copyright       Over deze website       Sitemap       HONGS Mobiel       Contact       Links
Home Historisch Overzicht Nederlandse GezelschapsSpellen

HONGS verhuist per 1 maart en kan rond die periode af en toe onbereikbaar zijn.
Ook kan het langer duren voordat op uw meldingen wordt gereageerd.
 

Zoektips voor 'Vrij zoeken'
  • Laat algemene woorden als 'het', 'een', 'de' etc. weg.
  • Er kan ook een uitgever, reeks, auteur, jaartal enz. worden meegeven, b.v. Disney Jumbo 1950.
  • Incomplete zoekwoorden zijn toegestaan. Disn Jumb geeft het zelfde resultaat als Disney Jumbo.
  • Splits woorden, b.v. sport  wedstrijd i.p.v. sportwedstrijd.
  • Plaats uw zoekopdracht tussen aanhalingstekens om exact daarop te zoeken, b.v. "koninklijk huis".
  • Het zoeken toont alleen resultaten die álle zoekwoorden bevatten (AND).
  • Bij een ingave van 3 of meer letters zal geprobeerd worden op basis daarvan al een aantal suggesties te tonen.
Vrij zoeken:   
 Zoek ook in
 omschrijving
De omschrijving is de tekst die beneden de foto's staat. Vink het hokje aan om die mee te nemen in de zoekopdracht. Als het zoekwoord daarin wordt gevonden wordt het geel gemarkeerd in de omschrijving.
Resultaten die één of meer van de hier opgegeven woorden bevatten zullen worden uitgesloten.

Plaats combinaties van woorden tussen aanhalingstekens om die exacte combinatie uit te sluiten, b.v. "koninklijk huis".
Zonder de  woorden:               
Zoeken op speciale velden, zoals Uitgever, Reeks e.d.:
  • Het zoeken toont alleen resultaten die aan álle zoekcretieria voldoen (AND).
  • Let op eerdere selecties in de velden. Wis ze zonodig eerst.
  • Selectie van b.v. een Uitgever leidt automatisch tot een filtering van b.v. Reeksnamen die daarmee gecombineerd kunnen worden.
Spelnamen zijn de algemeen gangbare namen voor een bepaald soort spel, b.v. Ganzenbord of Halma. Dit is dus niet altijd gelijk aan de titel op de doos. Op titel kan wel gezocht worden in het Vrij zoeken veld.

Onder Reeks vallen items die in een serie zijn uitgegeven. Ook vindt men hier themagroepen of andere groeperingen, zoals b.v. Koninklijk Huis of Curiosa.
Uitgever: 
   
  Spelnaam: 
   
  Reeks/Thema: 
   
  Auteur: 
   
Zoeken op jaartallen:
  • Vul alleen het VANAF jaar in om alle items te tonen vanaf dat jaar tot nu.
  • Vul zowel het VANAF jaar als het T/M jaar in om alle items te tonen uit de tussenliggende periode (incl. items uit de ingevulde jaartallen zelf).
  • Vul alleen het T/M jaar in om alle items te tonen tot en met dat jaar en ouder.
Jaar vanaf:     t/m:     Index Nr:  Zoeken op Index Nr:

Elk item heeft een index nummer dat boven in de colofon van het item te vinden is. Indien U het nummer reeds kent kunt U dat invullen.
Deze optie wist automatisch alle andere zoekvelden.
     

   Achtergrond over Homas

(Onderstaande informatie is afkomstig van de website In en Om Assen en is gebaseerd op een artikel van Martin Hiemink in Asser Historisch Tijdschrift; nummer 2 / juni 1997)

Bij de naam Homas denkt men vooral aan sjoelbakken. In onderstaand artikel vertelt John Hommes (Assen, 1926) over de houtwaren- en speelgoederenfabriek, waaraan zijn vader en hij respectievelijk vanaf 1923 en vanaf circa 1960 tot 1983 leiding hebben gegeven.


 


1956. Hendrikus Hommes, oprichter van Homas Spelen (collectie J.W. Homas te Assen)

Hendrikus Hommes
Na de lagere school volgt Hendrikus Hommes (Assen, 1894-1973) aan de ambachtsschool een technische opleiding. Hij leert er het vak van meubelmaker. Hij heeft een goed stel hersens. Na zijn militaire dienst krijgt hij een baan als boekhouder bij de scheepswerf van de firma Roorda in Sliedrecht. Dat gaat goed tot in Duitsland de malaise toeslaat, die ook zijn invloed op de Nederlandse markt heeft. Het gevolg is dat Roorda failliet gaat en het personeel ontslagen wordt. Hendrikus Hommes keert naar Assen terug, waar hij eerst een tijdje werkt bij zijn oom, de timmerman Sander Rotteveel. Daar worden in de wintermaanden, als het timmerwerk stil ligt, lengtematen als de ellestok en de, later veel verkochte, meterstok gemaakt. Hij merkt zeer tegen zijn zin dat het slechts tijdelijk werk is. In het voorjaar wordt het timmermansvak weer opgepakt. Omdat hij ziet dat de produktie van lengtematen maar bijzaak is, vraagt hij aan zijn oom of hij dat werk kan overnemen. Die heeft daar geen problemen mee.

H. Hommes Houtwaren
Vanaf september 1923 woont het echtpaar Hommes aan het Noord-Willemskanaal. Achter het huis in een schuurtje dat via een zeer nauwe gang kan worden bereikt, verricht Hommes zijn werkzaamheden. Voor een echte werkbank is geen plaats.
Via de Groningerstraat en het Hoekstraatje vestigt Hommes zich in mei 1927 aan de Alteveerstraat 30-32. Deze nieuwe werkplaats bevindt zich aan het Molenpad, een smalle gang die de Hoekstraat met de Alteveerstraat verbindt en uitkomt tegenover de plek waar nu, aan de achterzijde naast De Kolk, nog de loods van slijter Menninga staat. 'H. Hommes Houtwaren' vermeldt het uithangbord. Rond 1932 begint Hendrikus Hommes met het vervaardigen van sjoelbakken. Een sjoelbak is dan een volkomen wereldvreemd ding.


Homas werkplaats aan het Molenpad, gezien vanaf de Hoekstraat. Links de molen van Nienhuis (collectie Gemeentearchief, Assen)

Op zoek naar kopers adverteert hij in de Spiegel en tal van andere bladen door heel Nederland. In een advertentie in 'het Zoeklicht' van februari 1934 is te lezen dat Hommes sjoelbakken voor f. 7,50 franco thuis worden bezorgd maar ze waren al verkrijgbaar voor f. 3,50. Hoewel een timmerman in die dagen wel eens een sjoelbak maakte, was sjoelen beslist geen rage. De oorsprong ligt mogelijk in Friesland. Sinds het begin van de vorige eeuw zie je er bij bakkers en andere middenstanders tegen de feestdagen een soort sjoelbak in de winkel. Met het spel konden kinderen prijsjes winnen.


Homas gebouwen aan het Hoekstraatje (collectie J.W. Hommes, Assen)

Hommes Assen wordt Homas
Over de naam Hommes, er zijn wel zeven families met die naam, is in die jaren nogal eens verwarring. Iets met de naam te doen ligt dan ook voor de hand. Hendrikus Hommes krijgt het idee Hommes en Assen samen te voegen tot HOMAS. Het was, naar later bleek, een goede zet. De naam was in alle talen goed bruikbaar. HOMAS groeide in 1940 uit tot een bedrijf met twaalf personeelsleden. Aan het Hoekstraatje werden pakhuizen in gebruik genomen. Koetsier, die aan de Varkensmarkt een grote ijzerhandel dreef, had aan de Hoekstraat er tegenover enkele panden. Ze werden gehuurd voor de opslag van kant en klare spelen. De fabriek aan het Molenpad was toen nog volop in bedrijf.

Als de toelevering van hout tijdens de oorlogsjaren tot staan komt, ziet de firma HOMAS zich genoodzaakt de produktie, waaronder die van sjoelbakken, te stoppen en men gaat zich toeleggen op de reparatie van klompen, waardoor men de medewerkers kon vrijwaren van het werken in Duitsland.

 

Naar de beurs
In 1947 stond Homas voor het eerst op de Jaarbeurs in Utrecht. Op de ochtend van vertrek naar Utrecht werd er een telegram bezorgd. 'De directie van de Jaarbeurs deelt u mee dat het Hare Majesteit de Koningin behaagt uw stand te bezoeken. Later bleek dat op paleis Soestdijk ook werd gesjoeld. Via een speelgoedzaak in Baarn waren aan de koninklijke familie sjoelbakken verkocht.

Het Parkhotel
Begin jaren vijftig beginnen de plannen voor de verbinding van de Gedempte Singel naar de Vaart concrete vormen aannemen en valt aan het verplaatsen van het bedrijf niet te ontkomen. In 1953 verhuist HOMAS van het Hoekstraatje naar het Parkhotel, zoals de familie Hommes het pand consequent blijft noemen.


In 1953 werd het Parkhotel betrokken (Collectie Gemeentearchief, Assen)

In het voormalige hotel voldoen drie zalen als bedrijfsruimte. Van enkele kamers worden muren weggebroken om meer geschikte werkruimten te creëren. Voor de montageafdeling komen dagelijks houten onderdelen per wagen naar het Parkhotel. Er wordt geassembleerd, gemonteerd, verpakten indien nodig tijdelijk opgeslagen.  De HOMAS-directie wordt vanaf begin jaren zestig gevormd door het driemanschap vader en zoon Hommes en Ties Albert Hogeboom. Laatstgenoemde is met name verantwoordelijk voor de boekhoudkundige kant van het bedrijf. Hendrikus Hommes laat vanaf dat moment de leiding meer aan de andere twee directieleden over. In de jaren 1959 - 1965 groeide het aantal personeelsleden van 34 naar 70.

Nederland sjoelt
Het idee sjoelwedstrijden te organiseren ontstaat bij John Hommes en zijn vrouw, als ze merken dat sjoelen als sport geen aanzien heeft. Zij besloten er wat aan te doen. Er werden per slot van rekening zon dertig a veertigduizend sjoelbakken per jaar verkocht werden. In 1968 werden op de tv de winnaars tijdens de Olympische Spelen gehuldigd werden. Terstond werden sjerpen met de tekst 'HOMAS SJOELKAMPIOEN' ontworpen, prijzen ingekocht en de firma Vanderveen gevraagd of ze voelden voor het houden van een sjoelkampioenschap in hun winkel. Het sloeg in als een bom. Er kwamen foto's van het kampioenschap en er verscheen een mooi stuk in de krant.

Met die knipsels en foto's werden vertegenwoordigers op pad gestuurd, waarna al heel gauw aanvragen uit het land binnen kwamen. Of zoiets bij hen ook mogelijk was. Eerst uit omliggende plaatsen als Groningen, Veendam en Stadskanaal. Later overal vandaan. Het wedstrijdsjoelen nam zulke vormen aan, dat tweewekelijks een landelijk sjoelblad uitkwam. Daarin stonden alle wedstrijden, verslagen en wat er maar voor nieuws op sjoelgebied te melden was. Het spektakel groeide uit tot 140 toernooien per jaar. En tussen die toernooien reisden de wedstrijdbakken op en neer.

Er werd georganiseerd voor alle klassen en de jeugd. Van de Frieslandhallen in Leeuwarden tot aan de veilinghallen in Aalsmeer. Uiteindelijk werd het zo'n begrip dat tot op heden de Homas S-40 hèt merk en dé verplichte wedstrijdsjoelbak is.


Ravage na de brand aan de W.A. Scholtenstraat (collectie Gemeentearchief Assen).

De laatste jaren
Omstreeks 1970 verhuist een deel van HOMAS naar de W.A. Scholtenstraat 3 (nu naast Scapino) op het Industrieterrein. In 1978 volgt de rest. De deur van het Parkhotel gaat dicht. Op enig moment kwam er bericht dat er brand was uitgebroken in de lakspuiterij op het Industrieterrein. De schade was zo groot dat er een compleet nieuwe hal gebouwd moest worden. De heropening volgde in mei 1979. De firma heeft de laatste jaren tussen de 90 en de 103 mensen in dienst. HOMAS, in de gezelschapsspelenbranche behorend tot de grootsten in West-Europa, sluit in 1983 haar poorten. Elektronische spelletjes wordt de trend.


   
  01 02 03 04 05 06 07 08
Homas  [151]
10644
Sjoelbak
Jaar:
1932 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Homas
Hommes

Algemene spelnamen:
Sjoelen


 
Homas in Assen vervaardigde vanaf ca 1932 sjoelbakken onder de merknaam "Spelenfabriek Hommes" (op de foto een moderne sjoelbak). Rond 1939 werd de naam gewijzigd in "Homas Gezelschapsspelenfabriek", een samentrekking van Hommes Assen.

Foto 2,3: Collectie Ruud en Fieke Pit

* * *

10777
Tafelvoetbalspel Xerxes
Jaar:
1935 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Homas
Algemene spelnamen:
Tafelvoetbal
Behoort tot reeksen:
Voetbal
Afmetingen:
62 x 31 cm


 
Model 2, Xerxes. Er bestonden 5 verschilende uitvoeringen (zie foto 2). Deze tafelvoetbalspellen werden geproduceerd door Homas vanaf ca 1935.
De oudste types hebben houten staven. Naderhand zijn deze in metaal uitgevoerd.

* * *

10778
Tafelvoetbalspel Heracles
Jaar:
1935 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Homas
Algemene spelnamen:
Tafelvoetbal
Behoort tot reeksen:
Voetbal
Afmetingen:
99 x 51 cm


 
Model 3, Heracles. Er bestonden 5 verschilende uitvoeringen: Xerxes, Sparta, Heracles, Fortuna, Achilles. Deze tafelvoetbalspellen werden geproduceerd door Homas vanaf ca 1935.
De oudste types hebben houten staven. Naderhand zijn deze in metaal uitgevoerd.

* * *

10877
Tafelvoetbalspel Sparta
Jaar:
1935 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Homas
Algemene spelnamen:
Tafelvoetbal
Behoort tot reeksen:
Voetbal
Afmetingen:
98 x 48 cm


 
Model 4, Sparta. Er bestonden 5 verschilende uitvoeringen: Xerxes, Sparta, Heracles, Fortuna, Achilles. Deze tafelvoetbalspellen werden geproduceerd door Homas vanaf ca 1935.
De oudste types hebben houten staven. Naderhand zijn deze in metaal uitgevoerd.

* * *

10779
Tafelvoetbalspel Fortuna
Jaar:
1935 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Homas
Algemene spelnamen:
Tafelvoetbal
Behoort tot reeksen:
Voetbal
Afmetingen:
82 x 42 cm


 
Model 5, Fortuna. Er bestonden 5 verschilende uitvoeringen: Xerxes, Sparta, Heracles, Fortuna, Achilles. Deze tafelvoetbalspellen werden geproduceerd door Homas vanaf ca 1935.
De oudste types hebben houten staven. Naderhand zijn deze in metaal uitgevoerd.
 
Foto's 2,4: Webshop Mevrouw de Uil.

* * *

10878
Tafelvoetbalspel Achilles
Jaar:
1935 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Homas
Algemene spelnamen:
Tafelvoetbal
Behoort tot reeksen:
Voetbal
Afmetingen:
115 x 64 cm


 
Model 6, Achilles. Er bestonden 5 verschilende uitvoeringen: Xerxes, Sparta, Heracles, Fortuna, Achilles. Deze tafelvoetbalspellen werden geproduceerd door Homas vanaf ca 1935.
De oudste types hebben houten staven. Naderhand zijn deze in metaal uitgevoerd.

* * *

15517
Wiko Biljart Bruin
Jaar:
1938 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Homas
Hommes

Algemene spelnamen:
Knikkerbord
Trekbiljart

Afmetingen:
72 x 47 cm


 
Met op de spelregels nog de oorspronkelijke merknaam aanduiding "Spelenfabriek Hommes", die gebruikt werd vanaf 1932 tot ca 1939. 'Wiko' is de afkorting van Wip-Kogel.

* * *

9656
Wiko Biljart Bruin
Jaar:
1939 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Homas
Hommes

Algemene spelnamen:
Knikkerbord
Trekbiljart

Afmetingen:
71 x 44 x 4 cm


 
Met op de spelregels nog de oorspronkelijke merknaam aanduiding "Spelenfabriek Hommes", die gebruikt werd vanaf 1932 tot ca 1939.

* * *

14215
Kruisvuurspel
Jaar:
1940 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Homas
Algemene spelnamen:
Kruisvuurspel
Afmetingen:
64x64 of 61x61 cm


 
Op foto 1 een exemplaar van 64x64 cm. Het exemplaar van foto 3 is 61x61 cm.
 
Foto 3-6: Susan

* * *

11099
Solo en Telpuzzle
Jaar:
1940 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Homas
Algemene spelnamen:
Solitaire
Telpuzzel


 
Op foto 6 en 7 een exemplaar zonder Homas logo op het bord.
 
Foto 1-5: Marianne

* * *

13148
Wiko Biljart Rood
Jaar:
1940 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Homas
Algemene spelnamen:
Knikkerbord
Trekbiljart


 


* * *

12112
Wiko Biljart Rood
Jaar:
1940 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Homas
Algemene spelnamen:
Knikkerbord
Trekbiljart


 
Wiko is de afkorting van Wip-Kogel.

* * *

15734
Wiko Biljart Bruin
Jaar:
1942 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Homas
Hommes

Algemene spelnamen:
Knikkerbord
Trekbiljart

Afmetingen:
71 x 44 x 4 cm


 
Op het metalen schildje (foto 4) wordt wel al de nieuwe naam "Homas" gebruikt, terwijl de spelregels op de bodem (foto 3) nog de oude naam "Hommes" vermelden. Op dat briefje staat echter ook nog het nummer K537 (zie ook K-nummers) en dat geeft aan dat het spel van ná juli 1941 moet zijn, waarschijnlijk 1942 of 1943, daar in 1944 de productie van dit soort houten speelgoed vrijwel stil kwam te liggen. K537 hoort toe aan drukkerij Born te Assen en blijkbaar liet Homas daar de briefjes drukken.
Volgens de officiele historie zou de naam "Hommes" tot ca 1939 zijn gebruikt maar dit spel bewijst dat deze naam enige jaren daarna toch nog steeds werd gehanteerd, al is het dan wel náást de eveneens gehanteerde naam Homas. Het is niet uitgesloten dat het briefje uit een oude voorrad kwam, waar pas in de oorlog het nummer K537 aan is toegevoegd.
De foto's van dit spel zijn afkomstig van Martin Bronsema, die het verkreeg van een familielid in Assen, alwaar ook de Homas fabrieken gevestigd zijn.

* * *

18344
Hahandospel
Jaar:
1945 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Homas
Algemene spelnamen:
Hahando
Afmetingen:
16,5 x 7,5 x 3,2 cm


 
Mogelijk Homas, gezien het gebruikte lettertype in de titel van de spelregels.
Foto's: Bananendoos.nl

* * *

9114
Elfstedentocht door Nederland (KLM)
Jaar:
1950
Uitgevers / Fabrikanten:
Homas
Algemene spelnamen:
Knikkerbord
Elfstedenspel
Trekbiljart

Behoort tot reeksen:
Luchtvaart


 


* * *

1301
Een nieuw Homas Knal-Pistool voor Scherpschutters
Jaar:
1950 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Homas
Algemene spelnamen:
Schietspel
Werpspel


 


* * *

2180
Homas Pistool - Homas Knal Pistool
Jaar:
1950 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Homas
Algemene spelnamen:
Schietspel
Werpspel


 


* * *

11822
Jodelbaan
Jaar:
1950 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Homas
Algemene spelnamen:
Knikkerspel


 


* * *

13241
Kruisvuurspel
Jaar:
1950 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Homas
Algemene spelnamen:
Kruisvuurspel
Afmetingen:
64 x 64 cm


 
Met gekleurde stippen. Iedere speler plaats zijn 4 pionnen op de achterste rij zwarte stippen. Men probeert de pionnen van de andere speler om ver te schieten. Na een beurt moet men een van zijn pionnen een stap naar voren zetten, na een volgende beurt de volgende pion enz. Wanneer een speler met een pion de middelste stip vooraan heeft bereikt , neemt hij deze na zijn beurt weg.
Inhoud: Speelbord, 16 pionnen in 4 kleuren, dobbelsteen


* * *

519
Kruisvuurspel
Jaar:
1950 (+/-)
Uitgevers / Fabrikanten:
Homas
Algemene spelnamen:
Kruisvuurspel
Afmetingen:
64 x 64 cm


 
Met zwarte stippen.

* * *


Sitemap |  Disclaimer & Copyright |  Over deze website |  Contact |  Links